Ngô Đăng Lợi

0a05

Năm Mậu dần (618) Đại thừa tướng Đường vương Lý Uyên cướp ngôi nhà Tùy lên làm vua, miếu hiệu Đường Thái Tông, ông là người thông minh quyết đoán, giỏi văn học đã diệt các nước: Đông Đột Quyết, Hồi Hột, Cao Ly, Tây Vực khiến cương vực nước Tầu chưa khi nào rộng như thế. Nước ta thời ấy vào thời kỳ Bắc thuộc lần thứ III (603 – 939). Năm Kỷ mão (679) Đường Cao Tông chia Giao Châu ra làm 12 châu, 59 huyện và đặt An Nam đô hộ phủ; về phía Tây Bắc lại đặt Man châu gồm những Mường ở đây.

Bọn quan lại nhà Đường tham bỉ tàn bạo vô ngần, chúng bắt dân ta ngoài tô thuế nặng nề còn phải nộp đặc sản quý như: ngà voi, sừng tê giác, lông chim trả, ngọc trai, vải vóc, tơ lụa, muối,… cùng của ngon vật lạ, đặc biệt là quả vải, quả nhãn. Quả vải là món ăn khoái khẩu của quý phi họ Dương của Đường Minh Hoàng. Ngoài ra, bọn đô hộ còn bắt dân ta hàng năm phải đi phu đắp thành xây lũy, vận tải cống phẩm về tận kinh đô Tràng An. Năm 607, chúng rời trị sở quận Giao Chỉ  về Tống Bình (vùng Hà Nội nay)

Một lần Mai Thúc Loan (Sử nhà Đường ghi là Mai Huyền Thành, Mai Thúc Yên) phải làm phu gánh quả vải để cống hiến vua Đường Huyền Tông thấy bọn lính Tầu đánh đập dã man một người cao gầy dáng thư sinh vì quá khát nước đã lấy một quả ăn cho đỡ khát. Mai Thúc Loan lấy lưng che cho người đồng bào gầy yếu. Hết hạn làm phu, người được che chở cho biết tên mình là Phạm Ngọc Giao quê ở làng Đào Yêu (nay là thôn thuộc xã Hồng Thái, huyện An Dương thành phố Hải Phòng) và mời bạn về chơi; ông lại gả em gái cho. Bà vợ này sinh được con gái là Mai Thị Cầu, con trai là Mai Kỳ Sơn. Hai chị em được họ ngoại chăm sóc hết lòng dạy dỗ thành tài cả văn lẫn võ.

Năm Nhâm tuất (722) Mai Thúc Loan phát động nhân dân vùng Hoan, Ái lại liên kết với các thủ lĩnh miền sơn cước, với nước Chăm pa với quân số lên đến 30 vạn (Đường thư ghi là 40 vạn) lấy dãy núi Hùng Sơn làm căn cứ rồi mở rộng địa bàn, xây thành Vạn An làm kinh đô. Nghĩa binh tiến đánh nhiều nơi, rồi tiến thẳng đến Tống Bình trị sở An Nam đô hộ phủ. Trùm đô hộ Quang Sở Khách phải bỏ thành chạy về nước, đất nước được độc lập tự chủ. Quân dân suy tôn vị thủ lĩnh kính yêu của mình là Mai Hắc Đế (vua đen vì ông xuất thân dân làm muối, da đen sạm).

Nhưng lúc này nhà Đường đang ở thời thịnh trị, Huyền Tông huy động binh mã thuyền bè tinh nhuệ do tướng tài Dương Tư Húc bao vây tấn công kinh đô Vạn An. Thế địch khá mạnh nên quân ta thua to sau nhiều trận kịch chiến, hàng ngàn quân dân hi sinh, giặc Đường đem thi hài đắp thành gò ở bãi Sa Nam gọi là Kình Quán. Mai Hắc Đế bị bệnh rút lên rừng rồi qua đời. Tương truyền từ sau cuộc khởi nghĩa này, nhà Đường không bắt dân ta cống nạp quả vải nữa (Đường đi cống vải từ đây dứt).

Rất lạ, Đại Việt Sử ký toàn thư do nhóm sử gia Ngô Sĩ Liên lại ghi sự kiện lịch sử quan trọng này: “Năm Nhâm tuất (722) Đường Huyền Tông Khai Nguyên năm thứ 10). Tướng giặc là Mai Thúc Loan, chiếm giữ Châu, xưng là Hắc đế bên ngoài liên kết với người Lâm ấp, Chân lạp, số quân nói là có 30 vạn. Đường đế sai nội thị tả giám môn vệ tướng quân là Dương Tư Húc và đô hộ là Quang Sở Khách đánh dẹp được” (Ngoại kỷ Quyển V). May sao, Khâm định Việt sử thông giám cương mục của Quốc sử quán triều Nguyễn và Đại Nam quốc sử diễn ca soạn đời Tự Đức đã đánh giá đúng đắn sự kiện lịch sử này và anh hùng dân tộc Mai Thúc Loan, cụ thể đã đưa Mai triều thành 1 kỷ: Mai Kỷ - Mai Hắc Đế được đưa vào thờ ở miếu Lịch đại đế vương. Sách Đại Nam quốc sử diễn ca do Phạm Đình Toái, Lê Ngô Cát tuân chỉ dụ của vua Tự Đức biên khảo cùng thể hiện rõ quan điểm chính kiến của Nguyễn triều với Mai triều cùng Mai Hắc Đế. Hiện nay ở thung lũng Hùng Sơn còn lăng mộ cha con Mai Hắc Đế. Theo truyền ngôn nhà vua sau khi bị bệnh mất ở trong rừng, con ông nối ngôi được một thời gian, tức Mai Thiếu Đế. Ta biết Mai Thúc Loan có 2 con trai Mai Bảo Sơn và Mai Kỳ Sơn. Mai Bảo Sơn do bà vợ ở cùng quê, con gái ông Đinh Thế tên là Tô Ngọc, còn bà vợ thứ quê ở làng Đào Yêu huyện An Dương (nay là thôn thuộc xã Quốc Tuân). Chắc Thái tử Mai Bảo Sơn mất sớm nên hoàng tử Mai Kỳ Sơn nối ngôi, gọi là Thiếu Đế. Sau khi cha và anh qua đời, Kỳ Sơn về quê mẹ cùng chị gái là công chúa Mai Thị Cầu lập căn cứ địa ở xã Quốc Tuấn ngày nay, thu thập quân đội cũ, chiêu mộ dân ở vùng Đông Đạo (Hải Phòng, Hải Dương, Quảng Ninh) và Nam Đạo (Nam Định, Hà Nam, Thái Bình, Hưng Yên) thành một lực lượng lớn. Căn cứ địa “hiểm trở, bốn mặt có sông sâu, lại rộng bao la, khuất khúc…”. Năm 725, Mai Kỳ Sơn lên ngôi hoàng đế, dân còn gọi là Bạch Đầu Đế, vì tóc ông trắng như tơ. Quân nhà Đường nhiều lần đến đánh đều bị thua. Sau phải dùng kế gian “giả là giao kết, hòa hợp” rồi thừa cơ đánh úp. Do thiếu cảnh giác nên quân ta thua to, Bạch Đầu Đế phải vất vả lắm mới thu thập, chỉnh đốn đội ngũ tiếp tục chiến đấu. Trong một trận kịch chiến, Ngài bị trúng tên độc của giặc, hy sinh tại trận; công chúa Mai Thị Cầu nghe tin em tử trận bèn tự tử ở ngay đầu cầu. Binh sĩ và dân đã ngầm mai táng 2 vị ở bãi sông Lạch Tray tại địa phận xã Quốc Tuấn, lập 2 ngôi miếu nhỏ gọi là miếu Đôi, miếu Một. Đình làng Nhu Thượng thờ 2 vị là thần thành hoàng. Lễ hội làng này diễn ra từ ngày 6 đến ngày 8 tháng 3 hàng năm. Dân rước thánh từ miếu Một, miếu Đôi về đình, sau nghi lễ tế là hàng loạt các hội đua bơi, đấu vật, đi cầu thùm…

Đình Nhu Thượng xã Quốc Tuấn được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa quốc gia ngày 14 – 06 – 1991. Đề nghị cuộc chiến đấu chống Đường đô hộ do chị em Mai Thiếu Đế (Kỳ Sơn), Mai Thị Cầu lãnh đạo cần được bổ sung vào lịch sử Việt Nam nhiều tập mà Ban Bí thư Trung ương Đảng giao Ban Cán sự Đảng bộ Khoa học và Công nghệ triển khai.

N.Đ.L

Tài liệu tham khảo chính

  • Đại Việt sử ký toàn thư
  • Việt sử thông giám cương mục _ Quốc sử giám triều Nguyễn. Bản dịch của Viện Sử học - Bản chữ Hán.
  • Lịch sử Việt Nam tập I. Phan Huy Lê - Trần Quốc Vượng – Hà Văn Tấn – Lương Ninh _ NXB Đại học và Trung học chuyên nghiệp.1983
  • Lịch sử quân sự Việt Nam_ Viện lịch sử quân sự (tập 2). NXB Chính trị quốc gia 2001.
  • Lịch sử Việt Nam. Viện Sử học _ 2016
  • Nhân vật lịch sử HP tập I – Ngô Đăng Lợi chủ biên. NXB Hải Phòng 2001.
  • Hồ sơ di tích lịch sử_ Bảo tàng Hải Phòng.
 

hoi khoa hoc ptnnlnthp 5 nam

van-nghe

thong bao tuyen sinh

cung-the-thao-thanh-nien
no-gio
hai-phong
tri-tue-viet
dat-viet
so khoa hoc va cong nghe hai phong

Tổng lượng truy cập

mod_vvisit_counterHôm nay535
mod_vvisit_counterHôm qua340
mod_vvisit_counterTất cả290546

Hiện Đang Trực Tuyến: 3